Blog Image

Roel Bosch

Over dit blog

Beschouwingen en teksten, columns en artikelen.
Vrij gebruik in context waar de teksten tot hun recht komen, met auteursvermelding.

Kleine tekens van genegenheid

Teksten Posted on ma, januari 18, 2021 19:38:56

Kleine tekens van genegenheid – versie in coronatijd

Ik dacht hoe dat toch kan, dat je over de stoep loopt en die onbekende,
die jou daar tegemoet komt, wijkt voor je uit, ongevraagd.
Of dat je in de rij staat voor de bakker, en de vrouw die naar buiten komt
kijkt naar je alsof ze zeggen wil: Dank u dat u voor mij wilde wachten.
Die keer dat je wat liet vallen, dat iemand toch even dichtbij kwam,
en het voor je opraapte.
Dat de chauffeur van de bestelbus je laat voorgaan, en even zwaait.
Ze zeggen: We leven allemaal in onze eigen bubbel.
Maar soms merk je daar niets van. Mensen zijn we, samen,
de een houdt de ander in het oog. Alsof we iets,
alsof we veel gemeen hebben.
Als dat nu eens de woonplaatsen zijn van het heilige, –
vluchtig, ja, maar toch ook: vluchtige tempels die we samen bouwen
als we elkaar zien en zeggen: ‘Hier, gaat ú hier maar zitten’, ‘Nee, na u’,
‘Wat staat dat mondkapje u goed!’

En hier de pre-coronavariant, een vertaling uit het Engels.

Ik dacht hoe dat kan, dat je door een volle coupé
loopt, en dat de mensen dan vanzelf hun benen intrekken
om jou te laten passeren. Of dat een vreemde zomaar zegt:
‘Gezondheid’, als iemand niest, een herinnering
aan angst voor ziekte. ‘Nee, niet doodgaan’, zeggen we dan.
En soms, als de sinaasappels uit je tas rollen,
dat iemand anders helpt ze op te rapen. Meestal
willen we echt iemand anders geen kwaad doen.
We willen onze kop koffie aangereikt krijgen,
en ‘dank u wel’ zeggen tegen de persoon die hem gaf. Even
een glimlach en weer een glimlach terug. Of dat de dame
die ons de soep brengt ‘alsjeblieft schat’ zegt bij het neerzetten,
en dat de chauffeur van die bestelbus ons laat voorgaan.
We hebben maar zo weinig gemeen, tegenwoordig. Weg
van stam en kampvuur. Alleen deze kleine momenten wisselwerking.
Als dat nu eens de woonplaatsen zijn van het heilige, -vluchtig, ja, maar toch ook: vluchtige tempels die we samen bouwen
als we elkaar zien en zeggen: ‘Hier, gaat ú hier maar zitten’, ‘Nee, na u’,
‘Wat een leuke hoed!’

Small kindnesses, Danusha Laméris
vertaling Roel Bosch



Zaligsprekingen voor vandaag de dag

Teksten Posted on ma, september 21, 2020 16:51:14

Gezegend jij die je handen wast, want jij zult het levende water proeven.
Gezegend jij die afstand houdt, want je komt dichter bij God.
Gezegend jij die in quarantaine gaat, want je helpt anderen.
Gezegend jij die niet hamstert, want je geeft mensen te eten.
Gezegend jij die zingt voor wie niet naar buiten durft te komen,
want je zingt mee met de engelenkoren.
Gezegend jullie, ouders die hun kinderen thuis bij de les houden, want je zult van je kinderen wat kunnen leren.
Gezegend jij, die boodschappen doet voor ouderen, want je ontvangt eeuwige dank.
Gezegend jij, werker in de eerste lijnszorg, want je zult redder van de mensheid heten.

Thom M. Shuman, vert. Roel Bosch
Oorspr. in Voices Out of Lockdown, Jan Sutch Pickard (ed)

De Iona Community verzamelde teksten uit de Lockdown-periode, en bundelde die.
Ik vertaalde deze,
als handreiking voor wie het allemaal lang gaat duren,
voor wie boos wordt op …,
voor wie zorgen over morgen het heden overspoelen,
voor wie eigenlijk niet?



Weg en toch dichtbij

Teksten Posted on zo, mei 24, 2020 11:26:53

Voorbede voor de tijd tussen Hemelvaart en Pinksteren

Weg en toch dichtbij –
we bidden dat we u tegen mogen komen op de wegen die we gaan.
Help ons in het gewone, alledaagse
uw hemelse nabijheid te ervaren,
zodat deze aarde heilige grond is.
God, in uw genade, hoor ons gebed

Weg en toch dichtbij –
we bidden voor mensen die zich ver van alles voelen,
apart gezet om wie ze zijn,
hun geloof, hun karakter, wat ze wel of vooral ook niet kunnen.
Dat ze weten dat ze niet alleen zijn,
dat hemel en aarde ook voor hen de plaats zijn waar ze leven mogen.
God, in uw genade, hoor ons gebed

Weg en toch dichtbij –
we bidden voor wie zich alleen gelaten voelt,
kinderen, geliefden, ouders,
mensen van elkaar gescheiden,
met opzet, of door wat het leven hen heeft gebracht.
Dat de alleenheid gevuld wordt met aanwezigheid,
van gedachten, woorden, herinneringen die helpend zijn.
God, in uw genade, hoor ons gebed

Weg en toch dichtbij –
om onszelf bidden we, op 1,5 meter of meer gezet,
door wolken en muren aan elkaars blik onttrokken –
dat we nabijheid ervaren, liefde,
de aanraking van uw Geest.
God, in uw genade, hoor ons gebed

    Roel Bosch, avondgebed 21 mei 2020



Zondag 3 mei: Amalek heft de hand op.

Teksten Posted on zo, mei 03, 2020 14:27:39

Uw hand, God, strek hem uit over deze wereld.
Uw hand die zegent en kracht geeft,
die al zo vaak mensen omhoog heeft getild,
mensen aan elkaar heeft teruggegeven.
Uw hand die streng kan zijn,
die wil tegenhouden wie het kwade zoekt,
die aan Amalek geraakt heeft,
die de weerstand kent van valse overmacht, van onmenselijk geweld.
Uw hand, God, strek hem uit over ons,
die hand die kan troosten,
die hand die weet van pijn,
van marteling en dood.
Uw hand, God, dat we leven, in uw naam,
ons leven in uw handen,
onze handen tekens van uw leven,
in Jezus Christus onze Heer.

Dit is de zondag die grenst aan 4 en 5 mei. Dodenherdenking en Bevrijdingsdag liggen naast elkaar. In de doorgaande lezing uit Exodus komt Amalek om de hoek zetten, het volk dat de Israëlieten in de rug aanvalt. Amalek heft de hand op.
Het is een riskant gebaar. Wie de hand opheft, zeker gestrekt, rechts, schuin omhoog, wordt tegenwoordig opgepakt. Het herinnert te veel aan het symbool van het fascisme van de 20ste en de 21ste eeuw. Die gestrekte arm is een al te assertief gebaar. Het schreeuwt: ik zal leven, ten koste van …
Maar er is ook dat andere opheffen van de handen. Een open opheffen, naar boven, naar God, een bede, een zegen. Mozes doet het, zolang hij kan. Het is een zware taak, zo: zegenend. De kracht van de Eeuwige legt hij op het volk. Hij, de profeet, kan het niet alleen, de priester en de volksleider staan naast hem.


We gaan op weg naar Hemelvaart. Jezus zegent de zijnen, zegent de wereld, opgeheven handen, zolang het kan. Zoals hij zegent bij zowat elke verschijning.
De andere kant van opgeheven handen: het hoofd buigen, onder die opgeheven handen van de Eeuwige. Aanvaarden, dat je kracht ontvangt van de Ene. Het gebaar van de zegen van Christus als grondslag van zekerheid en moed durven beschouwen.



…. en maakte hem heel.

Teksten Posted on vr, april 17, 2020 14:07:59

David Scott is een collega van me, predikant met emeritaat, hij woont nu in een ‘care home’ in Engeland. Hij schrijft ook gedichten. De uitgever van een van zijn bundels plaatste met Pasen dit gedicht van hem online. Het raakte me, ik gaf het door in de Paaspreek. En nu dan hier in mijn blog.

Pasen (III) – David Scott

Het lege graf was als een open mond,
zo wezenloos, zo onverhoeds. Slechts kleren
waren over, lam als een gebroken hart.
Het miste alle leven, geen hoop vulde het gat,
geen spoor te volgen, niets om aan vast te houden,
zelfs engelen ontbraken. Zo zag ik mensen, weg.

Toch: toen tijd verstreek en schuchter licht
de mussen en de leeuwerik liet zingen,
hoorde ik de toon waarvoor ik eerst nog doof was.
Niet te vroeg en niet te laat, voordat
de dauw verdwenen was, ze waren lang nog,
strepen schaduw, strepen licht, kon ik het woord
geloven voordat iemand het ooit zei.
Het graf was leeg, mijn hart was vol.
De liefde voegde Christus bij elkaar en maakte hem heel.

Easter (III)

The empty tomb was like a mouth aghast,
all presence gone and so fast. Only clothes
remained, limp like a broken heart.
It lacked all life, no hope could fill the void,
no clues to follow, or hints to clutch at,
not even angels. I have seen men as such.

Yet as the minutes passed, and the thin light
inspired the sparrows and the larks,
I heard a tune that earlier I was deaf to.
Not too early and not too late, before
the dew had dried and in the length
of shadow and of light, I could believe
the tale before ever I was told.
The tomb was empty but my heart was full.
Love pieced together Chist and made him whole.

David Scott, Beyond the Drift, New & selected Poems



Nee, we hebben de eredienst niet afgelast

Teksten Posted on ma, april 13, 2020 17:35:52

Nee, we hebben de eredienst niet afgelast;
we hebben een kerkdienst afgelast,
een mis, een vesper,
op een bepaalde tijd, in een bepaald gebouw,
op een bepaalde dag,
maar de mensen blijven
God eren en dienen wanneer ze zorgen
voor hun kleinkinderen en de hond uitlaten;
eren en dienen als ze naast Jezus staan te helpen bij de voedselbank
en boodschappen doen voor de buurvrouw;
eren en dienen als ze de vrede van Gods Geest delen
door in de telefoon een lied te zingen voor hun ouder;
eren en dienen wanneer ze vanuit huis werken;
eren en dienen wanneer ze een extra shift moeten draaien
in het verpleeghuis of op de woongroep;
eren en dienen wanneer ze iemand ver weg een mail sturen
en zwaaien naar een vreemde aan de overkant van de straat;
God eren en dienen als ze toiletpapier meenemen
naar de daklozenopvang
en vrijwilliger zijn op een stembureau.
Nee, we hebben de eredienst niet afgelast,
alleen maar het officiële deel ervan,
dat misschien wel het kleinste deel is
van dit alles.

Thom M Shuman

Een tekst uit de Iona Community, door mij vertaald op verzoek van een diaconaal consulent. De kerk gaat op zoveel manieren door!



Vuur, water, aarde, lucht

Teksten Posted on zo, april 12, 2020 15:02:10

Paaswake 2020. Teksten en beelden speelden met elkaar. Hier nog een keer samengevoegd, voor wie daar nog eens naar wil kijken.
Teksten: Roel Bosch,
beelden: Marleen B. Berg

(Bij het aansteken van de Paaskaars)
We zegenen U, God, om het vuur…
Wij zegenen u, God, om het vuur dat ons verwarmt in de kilte van de nacht,
dat licht geeft waar alles donker is,
dat ons aanstoot, ons op weg zet,
uw leven tegemoet.

(bij de doopvont)
We zegenen U, God, om het water…
Wij zegenen u, God, om het water dat onze dorst lest,
dat het stof van de dag wegspoelt en ons lijf reinigt,
dat laat groenen en groeien,
zodat we ranken kunnen zijn, die u tegemoet leven.

(bij de tafel)
We zegenen U, God, om de aarde…
Wij zegenen u, God, om de aarde die ons draagt,
het stof waaruit we gevormd zijn,
de bodem waaruit ons graan groeit,
de druiven, het groen dat ons voedt,
zodat we kunnen opstaan, leven als kinderen van u.

(bij zending en zegen)
We zegenen U, God, om de wind, de Geest…
Wij zegenen u, God, om de wind die waait waarheen hij wilt,
die adem geeft en ideeën,
die ons uitdaagt tegen de wind in te gaan, en te geloven dat het kan:
leven, beademd door uw heilige Geest.

En hier de voorbeden die daar bij aansloten:
U bidden we:
om vuur, om licht voor wie leeft in de schemer van een eindeloze nacht,
om vuur, om warmte, voor wie het koud heeft en zichzelf niet kan verwarmen,
om warmte, om gloed, voor ieder die aanstekelijk wil leven, en deelt uit uw liefde.
Zuivere vlam, verdrijf met je licht de angsten van ons hart.

U bidden we:
om de kracht van het zuivere water, voor wie zich besmet en zondig voelt,
om de liefde van het zachte water, voor wie hard en afgesloten is,
om de onontkoombaarheid van de stroom van uw liefde, voor wie zelf niet op weg durft te gaan.

U bidden we:
om de draagkracht van uw aarde, voor wie zich amper thuis durft voelen hier,
om de voedingskracht van uw aarde, voor wie honger heeft naar het goede, het ware, het schone,
om de mededeelzaamheid van uw aarde, voor wie gebrek lijdt, honger, naar lichaam , naar ziel.

U bidden we:
om lucht, om wind, om adem
om de ruimte om mens te zijn, waar we ook zijn
hoe onze gezondheid ook is, hoe onze toekomst er ook uitziet,
dat we mogen weten dat uw Geest, uw adem, uw wind ons draagt
tot in het huis waar U Één bent, God alles in allen.

U bent geprezen in deze nacht van alle nachten,
U danken we voor uw Zoon, opgestaan voor ons,
U danken we voor elkaar, verbonden, ook al zijn we apart,
zegen ons, zodat we tot zegen zijn.



Aanskou die See

Teksten Posted on zo, april 12, 2020 14:24:32

Paaswake 2020,
een vrijwel lege kerk. In maart zaten we nog middenin gesprekken met elkaar over ‘groen geloven’; en nu is alles stilgevallen. Opeens klinken veel woorden anders. De Paaswake, de nacht van het begin van het leven, met teksten over schepping, bevrijding, herschepping, gaat ruiken naar de pijn van een aarde die lijdt aan ziekte.
Ik kies ervoor om, net als eerder al eens, aandacht te geven aan de vier elementen, als de wereld waarin de opstanding van Christus gestalte krijgt. Voor bijbelkenners: met een knipoog naar de brief aan de Kolossenzen.
‘In deze nacht bedenken we meer dan ooit hoe bijzonder het is op deze aarde te leven.’
Vanuit die gedachte klonken ook bijzondere gedichten. Antje Krog schreef ze, in haar ‘Broze aarde’, Margaret Meijvogel sprak ze uit. Hier vind u ze ook zwart op wit, in het Afrikaans en in het Nederlands.

O Son, O Moederster –
ruim skil van helium-verbranding
kernkrag inferno, kolossale reusin
pulserend as traag kloppende hart in u gasmantel:
u tril. U beef. U loei sonwind en gas.
U setel die sentrum.

O Zon, o Moederster –
ruime schil van heliumverbranding,
kernkracht-inferno, kolossale reuzin,
pulserend als een traag kloppend hart in uw gasmantel:
U trilt. U beeft. U loeit zonnewind en gas.
Uw zetel het middelpunt.

O Aarde, O Waterplaneet –
kastyblou-bonsend in ligte vingerafdrukke van wasem.
O prille Planeet uit tumultueuse begintye
titaniese skroot tref U in die flanke,
en bring water, bring bakterieë…
U maak suurstof met groen groen Alge.

O Aarde, O Waterplaneet –
gekastijd-blauw-bonzend in lichte vingerafdrukken van wasem.
O prille Planeet uit tumultueuze begintijden
titanisch schroot treft in de flanken,
en brengt water, brengt bacterieën…
U maakt zuurstof met groen-groene Algen.

uit: Hosanna, Sol, Luna, Terra, p 10, 11
Aanskou die See
o die geruis van die metaalglinsterende see ver uit oor die baai
waar die eerste deining ‘n moedswil word
‘n golf uit die wiegende gestreepte water
rys op – deurskynend en glasdun groen – pralend
fynsproeiend na agter en juwelig van inbors

dan gee sy haar terughouendheid prys
sy stort! in ekstase snak sy vooroor
bars uiteen met opkralende spattende skuim
– sissende diftonge skiet sy na die wydope strand

o skulpskroot bruis om ons enkels
waar ons stukke plastiek optel.

Aanschouw de Zee
o het geruis van de metaalglinsterende zee ver over de baai
waar de eerste deining iets dartels heeft
een golf uit het wiegende gestreepte water
rijst op – doorschijnend en glasdus groen – pralend
fijnsproeiend naar achter en juwelig van inborst

dan geeft ze haar terughoudendhied prijs
ze stort neer! in extase klapt ze voorover
barst uiteen met opkralend spattend schuim
– sissende diftongen schiet ze naar het weidse strand

o schelpengruis bruist om onze enkels
waar we stukken plastic oprapen.

uit: Agni Terrae, p. 38, 39

Broze aarde, Antjie Krog, Uitgeverij Podium,
Nederlandse vertaling Robert Dorsman en Jan van der Haar



Volgende »