Blog Image

Roel Bosch

Over dit blog

Beschouwingen en teksten, columns en artikelen.
Vrij gebruik in context waar de teksten tot hun recht komen, met auteursvermelding.

Hymn Technology

Liturgie en kerkmuziek Posted on vr, juli 19, 2019 09:03:55

Dat een kleine kerk van, zeg, gemiddeld tien kerkgangers,
geen ervaren musicus tot z’n beschikking heeft is geen wonder. Hoe doe je het
dan? In Nederland maakte ik bij vieringen door de week wel een cd-speler mee,
altijd een beetje zenuwenwerk: krijgen we echt het goede nummer op het goede
moment? En is met deze track eigenlijk wel goed mee te zingen?

In het Verenigd Koninkrijk is dat nog veel meer een
probleem. In afgelopen jaren maakte ik al heel wat ingeblikte muziek mee, en
zelfs een preek op video. Deze zomer, in Bunessan, ja, inderdaad, van ‘Morning
has broken’, op het eiland Mull, stond een mij onbekend apparaat vooraan in de
kerk: the Hymnal Plus. Een soort minicomputer met een groot display; de persoon
die het bediende stond steeds even op, drukte op het volgende icoontje, en een
lied begon. Steeds een regel vooraf, zodat we konden gaan staan, daarna ons
gezang.

Eigenlijk was het een ideale oplossing. Om de stemmen een
beetje te helpen, en zeker die van de dominee, een lage alt, waren alle tunes
drie tonen lager gezet. Als je dat een musicus vraagt weigert die, maar dit
apparaat doet gewoon alles wat je wilt. Enthousiast geworden zoek ik thuis de site op, https://www.hymntechnology.com/ . Ik
leer daar dat er nog veel meer mogelijk is: ze hadden ook nog een ritmesectie
kunnen toevoegen, of het orgel van een grote kathedraal kunnen laten klinken,
daar in Bunessan. Of een heel orkest met strijkers en al.

En het meest bijzondere: ze spelen ook in op het
onvolkomene. Nee, The Hymnal Plus speelt alle noten goed en heeft een perfecte
timing. Maar in levend spel klinkt er weleens wat onregelmatigs door, en dat
geeft de muziek karakter. Met de functie ‘Humanise’ voeg je eenvoudig wat slordigheid
toe aan het spel. Net echt!

De kast zelf kost nogal wat, zo’n 2200 Pond, dus nog even
wachten tot de devaluatie na de Brexit. En dan heb je nog niet je eigen
liedboek: in Bunessan hadden ze voor GBP 199 het Church Hymnary 4 erbij
gevonden. Liedboek 2013 staat nog niet in de lijst, nee, maar met al die
Engelse melodieën die daarin staan komen we zeker uit de voeten.

Wel jammer dat ik niet goed kon meezingen. Die toontjes
lager bekwamen me slecht, dat om te beginnen. Maar vooral: zo karaoke zingen heeft
iets heel mechanisch. De sfeer van: wij zijn met weinig, wij zijn niet goed in
zingen, wij kunnen het niet alleen, drukte me neer. Iemand die het gewoon
durft, in te zetten, a cappella, en dan met elkaar er het mooist haalbare van
maken, zou dat niet meer lijken op de zang die harten optilt en een deur
openzet?

En o ja, er zat ook een afstandsbediening bij, daar in Bunessan, maar die deed het niet.



De linde

Natuur en dieren Posted on di, juli 09, 2019 17:23:55


De grote vriendelijke reus en al haar vrienden:
zo staan ze langs de weg en wuiven, stil en zacht.
Hun blad van vilt is hartelijk en mild,
de takken strekken zich en bukken diep.
De man die hier de baas was wist het goed,
de linde laat zijn zachte kanten zien.

Maar hij is allang dood. De bomen staan er nog,
geplaatst, misplaatst als beeld van man en macht.
Ze buigen dieper door, raken de grond,
hun stam de kleur van stenen die hier altijd waren.

Wanneer de avond valt begint hun leven echt.
De vleermuizen komen tevoorschijn uit de bast
en afgetekend in de lucht zie ik de boom: rechtop,
de kroon zo rond en trots, de spiegel van de maan.

Carsaig Bay, 7 juli 2019



The Sycamore

Natuur en dieren Posted on ma, juli 08, 2019 17:46:24

A crown
of light, green leaves,
on every
branch a multitude of wings,
the
stems covered in moss and lichen,
the
willow warbler looking after flies,
and on
the bark the treecreeper climbs slowly up.

Behind it:
cormorants on rocky shore,
seals gently
passing by.
Right
through the tree you may see dolphins dancing,
or otters
playing at low tide.

The
sycamore, non-native tree,
a
stranger on the isles,
not one of us, no birch nor oak,
and yet
a home for many,
a beacon
on the rocks,
so
welcome, welcoming the life
that’s
gathered all around.

De
esdoorn

Een kroon van licht, geelgroene bladeren,
aan elke tak een overvloed aan vleugels.
De stam is overdekt met mos in groen en grijs,
de fitis zoekt onder de bladeren naar luis,
en op de bast klimmen de boomkruipers omhoog.

Daarachter: aalscholvers op rotsen,
zeehonden in trage vaart voorbij.
Soms zie je door de boom heen de dolfijnen dansen,
of otters spelen met het lage tij.

De esdoorn, boom van overzee,
een vreemdeling op deze kust,
geen eigen berk, geen eik,
en toch een thuis, een haven,
een baken op de rots,
zo welkom heet ze al het leven welkom
dat zich verzamelt rondom deze plaats.



‘een boot die aankomt maar nooit landt’

Columns Posted on vr, juli 05, 2019 17:54:44

4 juli, Knockvologan beach

onderaan het pad waar de branding stokt
begraven zee en wind een reddingssloep van de arandora
star
Miek
Zwamborn

Als ik het strand van Knockvologan beach oploop zie ik twee
haken in het zand. Schuin omhoog: de rechter wijst naar rechts, de ander naar
links. De zichtbare resten van een reddingsboot van hout, sinds 4 juli 1940
onderdeel van het verlaten strand van de uiterste punt van het Schotse eiland
Mull.

Het is opnieuw 4 juli, nu 2019. Een verzameling mensen
komt aan, van over het strand, de jongste twee klauterend een rots af, iemand
die de binnenwegen kent over de duinen, de meesten langzamer of sneller de
rotsige route vanaf de parkeerplaats naast de boerderij van John Cameron.

Het was Camerons grootvader die op 4 juli 1940 de sloep zag
opduiken, bij hoge vloed. Toen hij poolshoogte ging nemen bleek het een lege
huls. Alleen een rode kat sprong naar buiten en maakte zich uit de voeten.
Later kwam het hele verhaal boven. Op 2 juli raakte een Duitse torpedo de
Arandora Star, een schip dat met 1678 reizigers op weg was van Engeland naar de
Verenigde Staten. Naast de bemanning waren alle opvarenden oorlogsgevangenen
die tijdens de slag om Engeland veilig opgeborgen moesten worden. De meesten:
Italianen en Duitsers die in mei 1940 in Engeland woonden, werkten als
ijsmakers, schoorsteenvegers, klokkenmakers, bij een bank, of waar dan ook:
opeens spionnen van de tegenmacht.

Meer dan de helft van de 1678 mensen kwam om.
Van hun verhaal rest hier de lege sloep.

Zo stonden we, in de vorm van die sloep, de ‘hull’ van
het schip. De dichters van Ross of Mull, buren en vrienden, en ik, getipt door
een kerkganger, zondag.

Zeven dichters lezen gedichten en verhalen. Iemand noemt namen
– per letter van het alfabet één, de meeste Italiaans.

Some
things become their own monuments,
leest Seth Crook.

The
poles wait at high-tide point,
where
the water meets a plateau of dune grass
like
a mini White Cliffs of Dover,
like
a boat that arrives but never lands.

Een tapuit duikt haar nest in, in die White Cliffs. Het
leven om ons heen gaat door.

Aan de verre overzijde ligt het eiland Colonsay. Daar
spoelden verdronken schipbreukelingen aan. Met zorg en liefde zijn ze begraven,
hun naam bekend en niet vergeten. Ieder jaar met dodenherdenking worden ook zij
genoemd.

Na de oorlog, vertelt Jan Sutch Pickard, zocht de man die
een van de drenkelingen vond contact met diens dorp van herkomst. Zodra het kon
zijn ze gekomen, een groep Italianen, een eindeloze reis in die roerige en arme
jaren na de oorlog. Ze vonden troost bij het graf, zo dankbaar voor deze plaats
van rust. Nu zijn de inwoners van Colonsay ereburgers van een Italiaans bergdorpje.

Leven op een eiland – ja, dat biedt een kans voor een
isolatie die geen ruimte openhoudt voor anderen. Maar het opent ook de blik
voor de onderlinge afhankelijkheid – we zijn allemaal maar ergens aangespoeld,
laten we er samen het beste van maken.

En die rode kat? Sinds 1940 komen er opeens rode katten
(‘ginger cats’) voor in deze hoek van Mull.


Met dank voor hun gastvrijheid aan Rutger Emmelkamp en
Miek Zwamborn, die wonen en werken in Knockvologan. Miek is ook dichter, en lid
van de Poets of the Ross of Mull.

http://knockvologan-studies.eu/
Ze verzorgden een uitgave, met drie van de gedichten, van Seth Crook, Derek
Crook (Engels), Miek Zwamborn (Nederlands en Engels)
.



Wij geloven – Pinkstercredo

Teksten Posted on zo, juni 02, 2019 17:40:41

Recent verscheen ‘Vieren’, teksten uit de Iona Community. Daarin vind je ook vijf teksten die woorden zoeken voor het geloof, in het stramien van de credo’s. Vanmorgen, tussen Hemelvaart en Pinksteren, landde deze in de gemeente waar ik voorging. Hij zal vast op andere plaatsen ook dienst kunnen doen.
Een manier van lezen kan zijn, dat de strofes over verschillende lezers verdeeld worden, misschien ook wel gelezen vanuit verschillende kanten van de kerk. De verbondenheid in de verscheidenheid mag blijken!

Wij geloven in God
die een zwervend volk tot zijn vriend maakte,
en het riep vanuit de slavernij de vrijheid in,
en die in Rachab, Tamar, Ruth, Batseba,
in Cyrus en Darius
van buitenstaanders ambassadeurs van Gods bedoelingen maakte.

Wij geloven in Jezus,
die vereerd werd door Perzische wijzen,
die als vluchteling asiel zocht en vond in Egypte,
die aan Syriërs de liefde van God verkondigde,
die Grieken interesseerde voor wat hij zei en deed,
wiens eerste evangelist een Samaritaanse was,
die in een Romein een geloof zonder weerga ontdekte,
die zag dat zijn kruis gedragen werd door een Libiër,
en die uitsteeg boven zijn moederland,
en zo overal aanwezig kan zijn.

Wij geloven in de heilige Geest,
die met Pinksteren bewees dat de hemel geen lievelingstaal kent,
die door de doop van de Ethiopiër duidelijk maakte dat racisme en geloof niet
samengaan,
en die kerken stichtte in oude en nieuwe werelden, in al die verschillende
culturen.

Wij geloven dat we God boven alles
kennen door Jezus
en tegelijk bevestigen we
dat God aanwezig is bij mensen
die Christus niet als hun Heer kennen.

We geloven dat het koninkrijk van
God
groter is dan de kerk
en dat de liefde van God
ons begrip te boven gaat.
Daarom vieren we dat Gods wegen niet samenvallen met onze wegen,
dat God zelf de goede bondgenoten kiest,
en zelf het recht heeft
alle menselijke verwachtingen te overstijgen.

We zegenen God voor altijd!

Uit ‘Vieren met teksten van de Wild Goose Resource Group’, vertaald door Roel Bosch, Utrecht 2018, p. 115, 116.



Voor wie vandaag …

Teksten Posted on zo, mei 26, 2019 21:22:24

Voor wie vandaag stil is geworden,

door wat gebeurd is, of juist niet gebeurd, gezegd, of
niet gezegd –

voor wie stil is, omdat de vrede zo ver weg lijkt,

en verbondenheid een verzinsel, mensen alleen, op
zichzelf teruggeworpen –

dat een hand wordt uitgestoken, een traan gedroogd,
zwijgen gedeeld.

Zo bidden, zo zingen wij:

Voor wie vandaag op weg is gegaan,

onzeker misschien, maar toch op weg gegaan,

om vrede te brengen, schuld te belijden, vergeving te
schenken,

mens te zijn in uw naam –

dat op elke stap een nieuwe kan volgen, en dat de weg
niet alleen gaat.

Zo bidden, zo zingen wij:

Voor wie vandaag rust heeft en op adem komt,

uw dag viert, uw woord hoort, met uw mensen in het gras
zit,

leeft in dankbaarheid en aandacht –

dat al het goede dat we ontmoeten zich mag
vermenigvuldigen,

aanstekelijk werkt, mensen laat opademen, en uw sabbat
oproept.

Zo bidden, zo zingen wij:

voorbede bij de Taizéviering, 26 mei 2019, in de NoorderLichtkerk.



Na Christchurch

Teksten Posted on za, maart 16, 2019 20:27:38

‘We
bidden dat uiteindelijk niet de haat van de dader herinnerd wordt, maar de vastberaden
kracht van de verbondenheid en de liefde van mensen, geschapen naar het beeld
van God.’

Na de aanslagen op moskeeën in Christchurch reageerden overal in
de wereld mensen en groepen. In Zeist betoonde de burgemeester steun aan de islamitische
inwoners.
Vanuit kerk en geloofsgroepen kwamen deze reacties:

Aan onze plaatsgenoten

Het platform voor levensbeschouwingen en religie en de Raad van
Kerken Zeist spreekt zijn diepe medeleven uit met de moslimgemeenschappen in
Zeist en in de wereld.

Wij voelen ons diep geraakt door de gewelddadige terreur aanslag
in Christchurch op medemensen die in vrede bijeen waren gekomen.

Wij leven intens mee met de families van de getroffenen.

Deze terreuraanslag is een aanval op ons allen, op onze
menselijkheid, de vrijheid om te mogen zijn en vrede voor allen.

Wij spreken de diepe wens uit met elkaar te blijven zoeken naar
wegen van vrede in solidariteit en menslievendheid met allen.

Ellen de Boom

De samenroeper van het netwerk
van voorgangers en pastores Zeist,
ds Roel Bosch, stuurde deze boodschap naar de moskeeverenigingen:

Aan onze plaatsgenoten,

de leden van de Marokkaanse en de Turkse Moskee in Zeist,
en alle anderen, islamiet of anders, die zich door de aanslag in Christchurch
geraakt voelen.

De daad van terreur, uitgevoerd in Christchurch, is te groot om in één
keer te begrijpen. Onbegrijpelijk hoe een mens kan vergeten dat ook die andere
mens, op wie hij het wapen richt, een naam heeft, een familie, een leven.
Hetzelfde rode bloed als hij, dezelfde levensadem.

Op deze dag van schrik, rouw, boosheid, angst en diep verdriet laat ik
u graag weten dat ook onder christenen en kerken in Zeist aandacht uitgaat naar
uw gemeenschap. In vele diensten aanstaande zondag zal ook voorbede voor u
klinken.

Net als in Nederland wonen in Nieuw-Zeeland mensen die uit
verschillende werelddelen afkomstig zijn. Ze kwamen uit Azië, Afrika,
Nederland, het Verenigd Koninkrijk, en nog vele plaatsen meer. Met
verschillende godsdiensten, of zonder godsdienst, maar in vrede samenwonend.
Ook in Christchurch, waar ze elkaar steunden, toen jaren geleden een grote
aardbeving schade aanrichtte en de kerk instortte.

De premier van Nieuw-Zeeland zei over de biddende mensen die vermoord
zijn: ‘They are us’, ‘zij zijn wij’. Zo voelen wij ons ook verbonden met uw
gemeenschap. We wensen u sterkte in de tijd die komt.

‘De liefde drijft de angst uit’, zegt de apostel Johannes. We bidden
dat uiteindelijk niet de haat van de dader herinnerd wordt, maar de vastberaden
kracht van de verbondenheid en de liefde van mensen, geschapen naar het beeld
van God.

ds Roel Bosch, voorganger van de NoorderLichtgemeente,

samenroeper van het netwerk van voorgangers en pastores Zeist



spindelvormig – beuk

Teksten Posted on za, februari 02, 2019 15:24:20

Opnieuw twee teksten, geÏnspireerd door de bijzondere beschrijvingen in “Winterflora bomen en struiken” van Dirk Slagter.

spindelvormig – beuk

De knoppen van de beuk zijn spindelvormig.
Die naam is oud, maar beuk is nog veel ouder,
met knoppen als een spindel van geslepen hout:
een trage start, dan breder, dan naar boven toe weer spits.
Ja, oud en eerbiedwaardig is de beuk,
al wijd vereerd toen men het boek zijn naam meegaf.
Zo staat hij daar te staan, en onder hem de leegte.
Wie waagt het terug te praten tegen zulk gezag?
Wie tolt en spindelt deze boom weer terug tot zijn begin,
een kleine beukenoot, ontsnapt aan keep en vink?

merg geladderd – walnoot

Je schrikt er van – wat gaat in deze hersens om,
waar denkt het aan, als je de schedel licht,
voorzichtig harde notenbast laat kraken?
Maar nee, het is maar notenvlees, geen EEG slaat uit.
En toch – als je vanuit de noot naar onder gaat
en afdaalt langs de twijg, de tak,
de treden van geladderd merg voetje voor voet passeert,
dan blijft de twijfel rijzen:
in hoeveel van de boom schuilt iets van mens?
En daal ik neer, of klim ik op naar grote hoogtes,
wanneer ik boom zou zijn, of desnoods noot?



Volgende »