Blog Image

Roel Bosch

Over dit blog

Beschouwingen en teksten, columns en artikelen.
Vrij gebruik in context waar de teksten tot hun recht komen, met auteursvermelding.

Dank God voor onze dieren!

Columns, Natuur en dieren Posted on di, oktober 06, 2020 20:19:26

een overweging bij dierendag, 4 oktober –
Wat kunnen huisdieren dicht bij je hart zijn, en hoe bezorgd ben je als ze ziek zijn. De Amerikaanse theoloog en dominee, Nadia Bolz Weber, een alle conventies doorbrekende inspiratiebron van velen, ‘sarcastic lutheran’, schreef op haar blog een verhaal bij 4 oktober, de Dag van Sint Franciscus, Dierendag. Ze eindigt haar blog met een paar gedachten bij een Psalm, een echte Franciscaanse Psalm, een lied vol dieren. Ik vertaalde dit deel van haar tekst.

Psalm 148:7-12*
Loof de Heer vanaf de aarde,
jullie, grote zeedieren, diepten van de oceaan,
bliksem en hagel, sneeuw en wolken,
stormwinden die doen wat hij zegt,
jullie, bergen en heuvels samen,
fruitbomen en ceders,
wilde dieren en runderen,
kleine beestjes en vliegende vogels,
koningen van de aarde en van alle volken,
prinsen en heersers op aarde,
jonge mannen en vrouwen,
oude mensen en kleine kinderen.

Ik vind het mooi hoe eerst de vliegende wezens, de kruipende dieren, de bergen, heuvels, wilde dieren, runderen God loven – en dat dan pas de menselijke wezens ook nog eens mee mogen doen. Pas als de koeien geweest zijn dus.
Terecht. Eerst de koeien, dan wij. Want wij zijn ingewikkeld.
Ik denk dat dieren ons misschien wel wat kunnen leren over lof en dank, juist omdat ze niet zo ingewikkeld zijn. Ik denk namelijk dat God loven niet is: ‘vleiend Gods ego strelen omdat hij niet zo’n hoog zelfbeeld heeft en een kosmisch decor heeft gebouwd waarin hij geaaid wil worden.’ Ik weet wel zeker dat de koeien dat niet doen. De manier waarop de kruipende dieren van de aarde God prijzen is simpel; door over de aarde te kruipen. De schepselen prijzen hun schepper door schepsel te zijn. Hun zijn-zelf is de lof en dank die ze brengen aan de bron van hun er-zijn.

Ik denk dat het verschil is, dat de koeien hun waarde niet ontlenen aan iets dat los staat van God. De zeedieren kijken niet op de Dow Jonesindex of rekenen hun Body Mass Index niet na om te zien hoeveel ze waard zijn. Hun waarde ligt, net als die van ons, in hun schepsel-van-God zijn.

Hoe mooi is dat! En wat, als dat ook voor ons zou gelden! Wij zijn schepselen die God prijzen, gewoon door er te zijn, schepsel te zijn. Jouw bestaan op zich is al een daad van lof en dank aan de bron van je bestaan.
Misschien is dit de soort van ongecompliceerde liefde, de acceptatie, die we herkennen in onze lieve huisdieren, groot en klein.

Arwen, onze Friese stabij van vele jaren – 1999-2012

Dus, voor jullie die nog kleine pas beginnende huisdieren hebben: ik feliciteer je, en ik hoop dat je ze snel zindelijk hebt! Voor jullie die al langer met een huisdier als gezelschap leven, ik deel in jullie dankbaarheid voor hun liefde. En jullie die verdriet hebben om het verlies van een geliefd dier: ik ken de rouw die je doormaakt. Het is juist deze rouw die heilig is voor God, die ons allen gemaakt heeft.

* vertaling uit de Engelse vertaling die Nadia Bolz Weber gebruikt.



Zaligsprekingen voor vandaag de dag

Teksten Posted on ma, september 21, 2020 16:51:14

Gezegend jij die je handen wast, want jij zult het levende water proeven.
Gezegend jij die afstand houdt, want je komt dichter bij God.
Gezegend jij die in quarantaine gaat, want je helpt anderen.
Gezegend jij die niet hamstert, want je geeft mensen te eten.
Gezegend jij die zingt voor wie niet naar buiten durft te komen,
want je zingt mee met de engelenkoren.
Gezegend jullie, ouders die hun kinderen thuis bij de les houden, want je zult van je kinderen wat kunnen leren.
Gezegend jij, die boodschappen doet voor ouderen, want je ontvangt eeuwige dank.
Gezegend jij, werker in de eerste lijnszorg, want je zult redder van de mensheid heten.

Thom M. Shuman, vert. Roel Bosch
Oorspr. in Voices Out of Lockdown, Jan Sutch Pickard (ed)

De Iona Community verzamelde teksten uit de Lockdown-periode, en bundelde die.
Ik vertaalde deze,
als handreiking voor wie het allemaal lang gaat duren,
voor wie boos wordt op …,
voor wie zorgen over morgen het heden overspoelen,
voor wie eigenlijk niet?



Responsoriaal

Uncategorised Posted on ma, juni 15, 2020 10:27:25

Suggesties, voor de liturgie zonder samenzang
Samen zingen wordt afgeraden – samen zeggen levert minder risico’s op. Maar hoe, wanneer, doen we dat?
Stem en tegenstem, dat kenmerkt de psalmen, dat kenmerkt de liturgie. Het is goed dat niet alleen de een, twee, drie zangers aan het woord komen, ook de gemeente mag meedoen.
Niet elke tekst laat zich goed zeggen. Een vanzelfsprekende ritmiek is nodig,
een logische plaats van rust,
de eenheden moeten niet te lang zijn.
Hoe verdeel je de rollen?
Soms is het duidelijk: voorganger – allen.
In andere gevallen is het ook mogelijk om twee gelijke delen van de gemeente een rol te geven. Het klassieke ‘mannen-vrouwen’ is niet voor iedereen ideaal.
In Ionavieringen gaat het vaak anders:
wie jarig is van januari tot juni de eerste, van juli tot december de tweede.
Of: theedrinkers, koffiedrinkers.
Mensen boven of onder de 30, 40, 50.
Wie collecte gaat betalen met bonnen/contant of met app.

Aparte aandacht is nodig als de viering digitaal wordt uitgezonden: dan kan het helpen als de lector en de voorganger elk een microfoon in de buurt hebben en elk een van de partijen kiezen, zodat er thuis een duidelijke stem klinkt.

Een gemeente die gewend is aan een gezongen acclamatie bij gebeden, of een amen na de zegen, zal het vreemd vinden dat ze hier niet participeren. Daar zou tijdelijk een gesproken acclamatie beter kunnen passen.

In de loop van de orde van dienst hier een paar opties.

Intrede
In plaats van een lied bij het aansteken van de kaarsen op tafel:

Die de morgen ontbood en het licht hebt geroepen,
zegen ons ook met uw licht!

Bemoediging, onze hulp:
God, u roept de dag wakker te worden*;
u zegt de morgen dat ze de aarde mag wekken.
Groot is uw naam,
groot is uw liefde!
De velden en de akkers zingen van vreugde,
de bomen klappen in de handen.
Groot is uw naam,
groot is uw liefde!
De leiders van de aarde buigen voor u,
de armen en vervolgden dansen van blijdschap.
Groot is uw naam,
groot is uw liefde!
Uw liefde en recht houden altijd stand,
fris als de morgen, zeker als de opgaande zon.
Groot is uw naam,
groot is uw liefde!

Van God is de aarde*,
de wereld en al zijn bewoners.
Zie, hoe goed en kostbaar is het
als mensen in eendracht samen leven.
Goedheid en trouw ontmoeten elkaar,
gerechtigheid en vrede gaan hand in hand.
Als de leerlingen van de Heer zouden zwijgen,
zouden de stenen roepen.
Heer, open onze lippen
en onze mond zal uw lof verkondigen.

Gebed om ontferming, gesproken,
beantwoord met:
…, zo bidden wij, zo roepen wij, Heer, ontferm U!
…, zo bidden wij, zo roepen wij, Christus, ontferm U!
…, zo bidden wij, zo roepen wij, Heer, ontferm U!

Psalmgebed
Ook in een zondagmorgenviering kan het psalmgebed een plaats hebben.
Te denken valt aan een van de twaalf onberijmde psalmen, zoals opgenomen in het Liedboek 2013. De verdeling is daar duidelijk, anders dan bij het rechtstreeks overnemen uit de bijbel. Eventueel kunnen de zangers de antifoon zingen, aan begin en eind.
4b, 25e, 67b, 84b, 87a, 91c, 92b, 98f, 121b, 130d, 134a, 139c.
Op deze manier kan natuurlijk ook de psalm tussen de lezingen gebeden worden.

Rondom het woord
Groet
De Geest van God met u allen.
De Geest van God ook met u.

Een lezing, ingeleid en uitgeleid:
Luister naar de Ene*
wiens gedachten anders zijn dan onze gedachten,
wiens wegen anders zijn dan onze wegen.

Lezing van de tekst, daarna:

Het woord van God voor de mensen van God!
Wij danken God!

Na de laatste lezing, evangelielezing:

Voor het woord van God in de schriften*,
voor het woord van God onder ons,
voor het woord van God in ons:
wij danken u, God!

Dienst van het antwoord
Dankgebed en voorbede, met acclamatie, gesproken:
Zo zeggen, zo bidden wij:
God, in uw goedheid, hoor ons gebed

Ook een optie zijn uitgewerkte gebedsteksten, zoals er vele zijn opgenomen in ‘Vieren’. Een voorbeeld hier:

Van voordat de wereld begon

Ga met Gods zegen

Zegen
gemeente, gesproken: Amen, ja, amen!

– – –

*: teksten uit de liturgie van Iona, zoals opgenomen in Vieren met teksten van de Wild Goose Resource Group.



Weg en toch dichtbij

Teksten Posted on zo, mei 24, 2020 11:26:53

Voorbede voor de tijd tussen Hemelvaart en Pinksteren

Weg en toch dichtbij –
we bidden dat we u tegen mogen komen op de wegen die we gaan.
Help ons in het gewone, alledaagse
uw hemelse nabijheid te ervaren,
zodat deze aarde heilige grond is.
God, in uw genade, hoor ons gebed

Weg en toch dichtbij –
we bidden voor mensen die zich ver van alles voelen,
apart gezet om wie ze zijn,
hun geloof, hun karakter, wat ze wel of vooral ook niet kunnen.
Dat ze weten dat ze niet alleen zijn,
dat hemel en aarde ook voor hen de plaats zijn waar ze leven mogen.
God, in uw genade, hoor ons gebed

Weg en toch dichtbij –
we bidden voor wie zich alleen gelaten voelt,
kinderen, geliefden, ouders,
mensen van elkaar gescheiden,
met opzet, of door wat het leven hen heeft gebracht.
Dat de alleenheid gevuld wordt met aanwezigheid,
van gedachten, woorden, herinneringen die helpend zijn.
God, in uw genade, hoor ons gebed

Weg en toch dichtbij –
om onszelf bidden we, op 1,5 meter of meer gezet,
door wolken en muren aan elkaars blik onttrokken –
dat we nabijheid ervaren, liefde,
de aanraking van uw Geest.
God, in uw genade, hoor ons gebed

    Roel Bosch, avondgebed 21 mei 2020



Tafelgebed: hij raakte de mensen aan …

Liturgie en kerkmuziek Posted on wo, mei 13, 2020 14:36:47

We missen de kerkgang, we missen het avondmaal, het delen van die ene tafel. Ook als we straks in juni of juli weer voorzichtig terugkomen in de kerkzaal zal dat toch nog niet vanzelf gaan. Voor de tussentijd kunnen we het ons ‘te binnen brengen’. Bijvoorbeeld met deze tekst, uit het tafelgebed, vertaald vanuit een Schotse bron. Ik kies hem, omdat er zoveel aanraking, nabijheid, liefde in naar voren komt.

Heilige God, u geeft zoveel meer dan wat wij kunnen geven!
Met dank en eerbied gedenken wij hem
die onze gastheer en onze redder is.

Hij werd geboren in het duister,
als ons eigen vlees en bloed, zo kwam hij.
Gedoopt werd hij in solidariteit met allen
die verlangen naar een betere wereld,
hij raakte de mensen aan die met hun ziekte hem zouden kunnen besmetten,
hij at met de mensen die zijn naam naar beneden konden halen,
als ons eigen vlees en bloed, zo kwam hij.

In ieder gewoon mens herkende hij het unieke,
dode traditie vormde hij om tot levend geloof,
hij troostte en schokte,
maakte heel en bracht in verwarring,
als ons eigen vlees en bloed, zo kwam hij.

En toen: genegeerd door wie hem gevolgd hadden,
gekruisigd door wie bang voor hem waren,
dood, begraven,
verdoemd naar de hel –
totdat de hemel zijn opstanding eiste
en hij opstond om alles wat wij geruïneerd hadden op te richten.
Ons eigen vlees en bloed,
hem houden we hoog,
Jezus is zijn naam.

God, heilig, genadig,
die hier nu bij ons is,
zend uw heilige Geest
over dit brood en deze beker,
en vul ze met de volheid van Jezus Christus.

En terwijl we delen in deze heilige gaven,
geef dat de Geest ons voedt, omhelst en verandert
totdat we door het geheim van uw genade
weten dat we zijn eigen vlees en bloed zijn,
en de keus maken om Christus lief te hebben en te volgen,
nu en altijd.
Amen.

Uit ‘Vieren met teksten van de Wild Goose Resource Group’, Utrecht 2018, vertaling van Wee Worship Book 5, door Roel Bosch.



Kauw op fietspad

Natuur en dieren Posted on ma, mei 04, 2020 21:16:03

Kop schuin kop recht
stap links stap rechts
een kleine hup,
een halve voet opzij:
een man fietst langs, de blik
gericht op niets,
er zat nog nooit een vogel op zijn pad.
Direct daarna die vrouw in zwart gekleed,
half hollend hele dagen onderweg,
vanwaar waarheen Gechazi?,
en niemand weet waarom.
De kauw kan het niet schelen.
De mensen doen maar wat.
En zelf- en doelbewust
eet hij de restjes op.
Een beetje vogel is een goede mensenkenner.

foto’s Koelaan Zeist, tekst bij observaties van het fietspad Boulevard, voor ons huis langs.



Zondag 3 mei: Amalek heft de hand op.

Teksten Posted on zo, mei 03, 2020 14:27:39

Uw hand, God, strek hem uit over deze wereld.
Uw hand die zegent en kracht geeft,
die al zo vaak mensen omhoog heeft getild,
mensen aan elkaar heeft teruggegeven.
Uw hand die streng kan zijn,
die wil tegenhouden wie het kwade zoekt,
die aan Amalek geraakt heeft,
die de weerstand kent van valse overmacht, van onmenselijk geweld.
Uw hand, God, strek hem uit over ons,
die hand die kan troosten,
die hand die weet van pijn,
van marteling en dood.
Uw hand, God, dat we leven, in uw naam,
ons leven in uw handen,
onze handen tekens van uw leven,
in Jezus Christus onze Heer.

Dit is de zondag die grenst aan 4 en 5 mei. Dodenherdenking en Bevrijdingsdag liggen naast elkaar. In de doorgaande lezing uit Exodus komt Amalek om de hoek zetten, het volk dat de Israëlieten in de rug aanvalt. Amalek heft de hand op.
Het is een riskant gebaar. Wie de hand opheft, zeker gestrekt, rechts, schuin omhoog, wordt tegenwoordig opgepakt. Het herinnert te veel aan het symbool van het fascisme van de 20ste en de 21ste eeuw. Die gestrekte arm is een al te assertief gebaar. Het schreeuwt: ik zal leven, ten koste van …
Maar er is ook dat andere opheffen van de handen. Een open opheffen, naar boven, naar God, een bede, een zegen. Mozes doet het, zolang hij kan. Het is een zware taak, zo: zegenend. De kracht van de Eeuwige legt hij op het volk. Hij, de profeet, kan het niet alleen, de priester en de volksleider staan naast hem.


We gaan op weg naar Hemelvaart. Jezus zegent de zijnen, zegent de wereld, opgeheven handen, zolang het kan. Zoals hij zegent bij zowat elke verschijning.
De andere kant van opgeheven handen: het hoofd buigen, onder die opgeheven handen van de Eeuwige. Aanvaarden, dat je kracht ontvangt van de Ene. Het gebaar van de zegen van Christus als grondslag van zekerheid en moed durven beschouwen.



…. en maakte hem heel.

Teksten Posted on vr, april 17, 2020 14:07:59

David Scott is een collega van me, predikant met emeritaat, hij woont nu in een ‘care home’ in Engeland. Hij schrijft ook gedichten. De uitgever van een van zijn bundels plaatste met Pasen dit gedicht van hem online. Het raakte me, ik gaf het door in de Paaspreek. En nu dan hier in mijn blog.

Pasen (III) – David Scott

Het lege graf was als een open mond,
zo wezenloos, zo onverhoeds. Slechts kleren
waren over, lam als een gebroken hart.
Het miste alle leven, geen hoop vulde het gat,
geen spoor te volgen, niets om aan vast te houden,
zelfs engelen ontbraken. Zo zag ik mensen, weg.

Toch: toen tijd verstreek en schuchter licht
de mussen en de leeuwerik liet zingen,
hoorde ik de toon waarvoor ik eerst nog doof was.
Niet te vroeg en niet te laat, voordat
de dauw verdwenen was, ze waren lang nog,
strepen schaduw, strepen licht, kon ik het woord
geloven voordat iemand het ooit zei.
Het graf was leeg, mijn hart was vol.
De liefde voegde Christus bij elkaar en maakte hem heel.

Easter (III)

The empty tomb was like a mouth aghast,
all presence gone and so fast. Only clothes
remained, limp like a broken heart.
It lacked all life, no hope could fill the void,
no clues to follow, or hints to clutch at,
not even angels. I have seen men as such.

Yet as the minutes passed, and the thin light
inspired the sparrows and the larks,
I heard a tune that earlier I was deaf to.
Not too early and not too late, before
the dew had dried and in the length
of shadow and of light, I could believe
the tale before ever I was told.
The tomb was empty but my heart was full.
Love pieced together Chist and made him whole.

David Scott, Beyond the Drift, New & selected Poems



Volgende »